سه روز از آغاز عمليات بزرگ و بي‌مانند كربلاي 5 مي‌گذشت، در اين سه روز حجم عمليات و آتش خودي و دشمن، بسيار گسترده و تعداد زخمي‌ها و شهدا بالا بود. هر لحظه چشم به‌راه شنيدن خبر تازه‌اي از پيشروي يا عقب‌نشيني نيروهاي خودي يا دشمن و جراحت و شهادت دوستان و همرزمان بوديم.

روز 22 دي‌ماه 1365، بعدازظهر بود، داخل اتاقي از يك ساختمان نيمه‌ويران در نزديكي شلمچه در جمع هفت هشت نفري كه خدمه‌ي يك قبضه‌ي ميني‌كاتيوشا بوديم، نشسته بوديم انار مي‌خورديم، يكي از دوستان وارد شد، يك لحظه اندوه و آشفتگي را در چهره‌اش ديدم، نگران بود، كنار يكي از بچه‌ها نشست و در گوش او چيزي گفت، زمزمه و همهمه در اتاق پيچيد. گويي كسي نمي‌خواست يا نمي‌توانست خبري را كه شنيده با صداي بلند به‌ديگران بگويد، در نهايت يكي از بچه‌ها با صدايي لرزان و گرفته تنها توانست بگويد:

محمدمراد            !

و من يكه خوردم و شوكه شدم!

بي‌اغراق، احساس مي‌كردم دنيا روي سرم خراب شده!

مدتي گذشت تا به‌خود بيايم، بلند شدم و در ميان سكوت سنگين و غمگين دوستان، رفتم داخل حياط، گوشه‌اي كنار ديوار نيمه‌خراب و پر از آثار تير و تركش، كز كردم و به‌ديوار تكيه دادم، صداي توپ و ضدهوايي و غرش هواپيما لحظه‌اي قطع نمي‌شد.

جايي و فرصتي براي اشك ريختن و گريه و زاري نبود، من مسئول يك قبضه‌ي ميني‌كاتيوشا بودم و يكي دو ساعت ديگر بايد حركت مي‌كرديم و به‌نيروهاي عمليات اضافه مي‌شديم.

روحيه‌ي خود و هفت نفري را كه روي قبضه كار مي‌كردند بايد حفظ و تقويت مي‌كردم. در شرايط عادي چنين كاري و به‌دوش كشيدن بار اين مصيبت و مسئوليت،‌سنگين و كشنده است اما در آن اوضاع و احوال با همه‌ي وجود احساس مي‌كرديم كه لطف خدا و ياري او تحمل و ظرفيت ما را به‌گونه‌اي بالا برده تا بتوانيم در برابر اندوه كمرشكن از دست دادن بهترين دوستان و عزيزان تاب بياوريم و با روحيه‌اي قوي به نبرد با دشمني كه ما را ضعيف و شكست‌خورده مي‌خواست و از زمين و زمان بر سر ما آتش مي‌باريد، ادامه دهيم.

هرگز فراموش نمي‌كنم پيش از عمليات كربلاي 5 و پس از انجام ناموفق عمليات كربلاي 4 چند روزي به‌مرخصي رفتيم. محمدمراد به‌مرخصي نيامد و به‌خاطر مسئوليت و وظايف مهم و فراواني كه داشت، در منطقه ماند.

اخلاق و رفتار و حتي ظاهر و چهره‌اش به‌گونه‌اي آشكار تغيير كرده و خبر از اتفاقي مي‌داد كه براي ما مصيبت و براي او پرواز و عروج تا ابديت بود. پيش از اين هم محمدمراد هميشه خوش‌اخلاق و اهل خنده و شادي در جمع دوستان بود. اما آن روزها آرامش و نورانيت عجيبي در رفتار و چهره‌اش موج مي‌زد و اين را به‌روشني احساس مي‌كرديم. حتي زماني كه به‌مرخصي رفتم و يكي از دوستان احوال محمدمراد را پرسيد، تقريباً با اطمينان پاسخ دادم:

محمدمراد هم به‌زودي از ميان ما مي‌رود!

از مرخصي كه برگشتم روز 18 يا 19 دي‌ماه 1365 بود كه محمدمراد را ديدم، آرام و قرار نداشت با هيجان فراوان و به‌لهجه‌ي شيرين لكي گفت:

ِقرار بي ايمشه‌و قي بجري

يعني قرار بود امشب عمليات آغاز شود.

من تعجب كردم و پرسيدم چطور بدون مقدمه و آمادگي؟

گفت اتفاقاً از اين نظر كه عراق انتظار حمله‌ را ندارد، موقعيت مناسبي است.

گمان مي‌كنم اين آخرين ديدار من با محمدمراد بود.

چند ماه گذشت.

فروردين 1366 ، عمليات كربلاي 10 در منطقه‌ي ماووت عراق نزديك شهرهاي سردشت و بانه، آغاز شد. روز 26 فروردين همراه دوست بسيار خوبم، احمد ابراهيمي، به‌عنوان يك تيم ديدباني همراه چند نفر از واحدهاي ديگر راهي خط‌مقدم شديم. هنوز مسافتي تا مقصد مانده بود كه گلوله‌هاي خمپاره‌ي عراق ما را هدف قرار داد. يك لحظه احساس كردم نيرويي قوي مرا بلند كرد و به‌زمين كوبيد. نه دردي احساس كردم و نه صدايي شنيدم. فقط حس كردم پاهايم سنگين شده و نمي‌توانم از جا بلند شوم. بدون هدف، خودم را روي زمين مي‌كشيدم.

در اين حين دوستم احمد به‌سرعت به‌طرف من آمد و وقتي متوجه شد زخمي شده‌ام، باعجله راننده‌ي آمبولانس را صدا زد. غير از من يك نفر ديگر هم از جمع شش – هفت نفري ما زخمي شده بود. چفيه‌ام را كه به پيشاني بسته بودم، باز كردم و احمد آن را روي زخم كمرم بست. ما را سوار آمبولانس كردند. جاده تازه احداث شده بود و عملاً جاده نبود. راه باريك و ناهمواري بود كه يكي دو روز گذشته لودرها تا پاي كوه باز كرده بودند. آمبولانس به‌سختي و البته به‌سرعت حركت مي‌كرد.

آمبولانس در اولين بيمارستان صحرايي ايستاد. زخم مرا موقتاً پانسمان كردند. براي جلوگيري از خون‌ريزي نتوانستند كاري بكنند و قرار شد به بيمارستان بانه اعزام شوم. همراه يك مجروح ديگر با يك آمبولانس ما را به بانه فرستادند. هواپيماهاي عراقي به‌شدت منطقه و به‌ويژه جاده را بمباران مي‌كردند. هواپيما در سطح پايين پرواز مي‌كرد و آمبولانس ما با زحمت بسيار توانست به‌سلامت از بمباران بگريزد و حتي يك بار براي فرار از بمباران، از جاده منحرف شد و چيزي نمانده بود كه در دره سقوط كنيم.

هر لحظه كه مي‌گذشت احساس ضعف بيش‌تري مي‌كردم. تركش به كمرم خورده بود و زخم عميق و خون‌ريزي شديد. كم‌كم حس مي‌كردم چشم‌هايم را هم به‌زحمت مي‌توانم باز كنم.

در بيمارستان بانه به‌محض اين‌كه پزشك بالاي سرم آمد، گفت فشار خون را بگيريد. پرستار فشار خون را گرفت. با همه‌ي ضعف و بي‌حالي، چشمم را باز كردم و از پرستار پرسيدم: فشار خونم چند است؟

پرستار گفت: چهار و نيم !

بلافاصله تزريق خون و سرم را آغاز كردند و پاهايم را بالا گرفتند تا خون به مغز برسد. خطر رفع شده بود. احساس مي‌كردم تا يك‌قدمي مرگ رفته و بازگشته‌ام.

غروب همان روز مرا از بيمارستان صلاح‌الدين ايوبي بانه به سقز و روز بعد به بيمارستان ابن‌سيناي تبريز اعزام كردند. شب اولي كه در بيمارستان تبريز بستري شدم، دوست عزيز و شهيد بزرگوار محمدمراد را كه بيش از سه ماه از شهادتش مي‌گذشت، در عالم خواب و رؤيا ديدم. من چيزي نگفتم، اما او يك جمله‌ي كوتاه گفت و رفت.

محمدمراد گفت: قرار بود تو هم بيايي !

و من زماني مفهوم اين جمله‌ي محمدمراد را بيش‌تر و بهتر فهميدم كه روزهاي بعد خبر شهادت عزيزاني هم‌چون اسماعيل هاديان و پرويز پرويزپور را شنيدم.

و امروز كه بيست و پنج سال از آن ماجرا مي‌گذرد، من هنوز در حسرت آن روزها افسوس مي‌خورم و آه مي‌كشم كه چگونه در نتيجه‌ي بي‌لياقتي، از خيل دوستان جا ماندم و از كاروان شهيدان جدا افتادم.

چون بيوگان ننگ سلامت ماند بر ما                              تاوان اين خون تا قيامت ماند بر ما